Praca hybrydowa to model, który jest ceniony zwłaszcza przez pracowników ze względu na to, że umożliwia łączenie systemu stacjonarnego z home office. Rozwiązanie takie jest obecnie popularnym trendem w świecie biznesu i stanowi pewien kompromis między tradycyjną pracą stacjonarną i tą w systemie zdalnym. Czym wyróżnia się praca hybrydowa i jakie ma wady i zalety, a także kto może liczyć na taki sposób wykonywania obowiązków służbowych? Podpowiadamy.
Praca hybrydowa – co to znaczy?
Zwłaszcza w pandemii koronawirusa wielu pracowników dowiedziało się, czym jest praca hybrydowa. Stanowi ona elastyczny model pozwalający zatrudnionym osobom pracować zarówno z tradycyjnego biura, jak i z domu. Jest to więc podejście do rozumienia pracy jako całości. To, w jakich proporcjach będzie ona łączyła część stacjonarną, na przykład z biura ze zdalną, na przykład z domu, uzależnione jest od indywidualnych ustaleń między pracownikiem i pracodawcą.
Czasami system pracy hybrydowej zakłada częstotliwość obecności w siedzibie na przykład na jeden dzień w miesiącu, a w innych miejscach na cztery dni w tygodniu. Najprostsza definicja pracy hybrydowej określa ten model jednak jako łączący w sobie wykonywanie obowiązków zawodowych w firmie ze zdalnymi, na przykład w miejscu zamieszkania.
Na czym polega hybrydowy model pracy? Zasady pracy hybrydowej
W każdej firmie obowiązują nieco inne zasady pracy hybrydowej. Zawsze powinny być one ustalone wewnętrznie między pracodawcą i pracownikami. W niektórych przedsiębiorstwach całe zespoły pracują z domu, niektóre z kolei z biura. W wielu firmach jednak zatrudnieni w hybrydowym modelu pracy pracownicy, zobligowani są do tego, by przynajmniej kilka dni w miesiącu spędzać w biurze.
Proporcje pracy zdalnej do stacjonarnej zależą nie tylko od charakteru wykonywanych obowiązków, ale także preferencji pracodawcy. W niektórych przedsiębiorstwach pracownicy mogą na przykład na jeden dzień w miesiącu „iść na home office”, a w pozostałe dni muszą być obecni w stacjonarnej siedzibie firmy. W innych z kolei odwrotnie – spotykają się w biurze jednego dnia w miesiącu, na przykład podczas omawiania wyników miesięcznych a resztę pracy wykonują z domu.
Najczęstszy podział obejmuje jednak 50/50, czyli 50% czasu spędzamy w domu a 50% w biurze. W niektórych strukturach jednak może to być na przykład 75% zdalnie. Ile firm, tyle modeli pracy hybrydowej, a także zasad związanych z takim systemem. To powoduje, że konkretne rozwiązania, które byłyby wykorzystywane we wszystkich firmach stosujących hybrydowy model pracy, są trudne do zdefiniowania.
Praca hybrydowa – przepisy
Ze względu na to, że praca zdalna i hybrydowa podczas pandemii koronawirusa stały się bardzo popularne i wielu pracowników nawet obecnie, a więc po zakończeniu obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego, korzysta z tej formy pracy, wprowadzono przepisy regulujące ten system. 7 kwietnia 2023 roku weszły w życie nowe przepisy dotyczące pracy zdalnej. Wprowadzają one przede wszystkim definicję pracy zdalnej, która polega na wykonywaniu zajęcia całkowicie lub częściowo w miejscu wskazanym przez pracownika, które musi być każdorazowo ustalone z pracodawcą. Przepisy te stanowią więc, że pracownicy mogą wykonywać swoje obowiązki służbowe w miejscu zamieszkania z wykorzystaniem środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość.
Zapisy w kodeksie pracy regulują również fakt, iż wykonywanie pracy zdalnej wymaga uzgodnienia tej kwestii między stronami przy zawieraniu umowy o pracę lub w trakcie zatrudnienia. W tym drugim przypadku taka czynność może być dokonana z inicjatywy pracodawcy lub też na wniosek pracownika, złożony w formie papierowej lub elektronicznej. Oznacza to, że mimo że praca hybrydowa nie znalazła się w kodeksie pracy, to ze względu na to, że obejmuje ona zarówno model pracy zdalnej, jak i stacjonarnej, regulowana jest regulowana właśnie przez powyższe przepisy.
Praca hybrydowa – zalety
Zarówno praca w biurze, jak i praca z domu mają pewne zalety. Hybrydowy model pracy łączy w sobie korzyści wynikające z obu tych systemów. Rozwiązanie to niesie korzyści zarówno dla pracodawcy, jak i pracownika. Do podstawowych zalet pracy hybrydowej z punktu widzenia tego pierwszego można zaliczyć:
- elastyczność zatrudnienia zwiększa bazę potencjalnych specjalistów;
- możliwość pozyskania i zatrzymania atrakcyjnym benefitem najlepszych specjalistów;
- poprawa zadowolenia pracowników;
- oszczędności dla firmy związane z kosztem utrzymania infrastruktury;
- zwiększenie produktywności pracowników.
Pracodawcy cenią hybrydowy model zwłaszcza ze względu na możliwość ograniczenia wydatków poprzez redukcję posiadanej powierzchni biurowej. Dodatkowo młodsze pokolenie, które ceni sobie swobodę i autonomię w podejmowaniu decyzji, zwraca uwagę podczas aplikacji na możliwość pracy z domu, dzięki czemu pracodawca może przyciągnąć nowych kandydatów atrakcyjnym benefitem i zwiększyć pulę talentów, a więc czerpać korzyści z zatrudnienia najlepszy specjalistów, którym zależy na wypracowaniu własnych godzin pracy. Dodatkowo praca hybrydowa w wielu przypadkach wiąże się ze zwiększoną produktywnością personelu ze względu na to, że w warunkach domowych, często łatwiej jest skupić się pracownikom i zachować wyższą wydajność niż na przykład w open space, gdzie panuje chaos i gwar.
Praca hybrydowa ma wiele zalet również dla pracowników. Dlatego też kandydaci chętnie aplikują do firm oferujących taki benefit. Wśród podstawowych zalet tego modelu pracy z punktu widzenia pracownika można wymienić:
- elastyczny czas pracy;
- zmniejszenie ryzyka wypalenia zawodowego;
- oszczędność czasu i pieniędzy związanych z dojazdami do firmy;
- zwiększoną wydajność i lepszą koncentrację.
Model hybrydowy łączy w sobie zalety pracy zdalnej i stacjonarnej. Dlatego też jest rozwiązaniem idealnym dla osób, które chcą czerpać satysfakcję z pracy i decydować o godzinach pracy samodzielnie, a jednocześnie nie chcą pracować w modelu całkowitej pracy zdalnej. Możliwość uczestniczenia w comiesięcznych czy cotygodniowych spotkaniach w biurze z kolegami z pracy i przełożonymi sprawia, że mimo wykonywania wielu obowiązków na odległość, takie zespoły są zgrane i panuje w nich przyjazna atmosfera.
Ogromną zaletą pracy hybrydowej z punktu widzenia pracownika, jest też oszczędność czasu i pieniędzy związanych z dojazdami. Obniżenie kosztów podróży to ogromne oszczędności. Dodatkowo czas, który każdego dnia musieliby spędzić w drodze do pracy, mogą w przypadku modelu hybrydowego spożytkować w lepszy sposób, na przykład rozwijając swoje pasje czy dbając o życie rodzinne. Dlatego też hybrydowy model pracy sprzyja zachowaniu work-life balance.
Praca hybrydowa – wady
Mimo że połączenie pracy stacjonarnej i zdalnej oferuje wiele korzyści zarówno pracownikom, jak i pracodawcom, to jednak rozwiązanie to nie jest pozbawione wad. Wielu przedsiębiorców obawia się wprowadzać pracę hybrydową ze względu na poniższe kwestie:
- kłopoty z komunikacją;
- osłabienie poczucia wspólnoty i identyfikacji z firmą;
- trudności w zarządzaniu zespołem;
- zagrożenie dla bezpieczeństwa danych;
- problemy z równowagą między życiem prywatnym i zawodowym.
Praca zdalna może utrudniać komunikację między poszczególnymi współpracownikami czy zespołami ze względu na to, że brak codziennego kontaktu w biurze face to face ogranicza spontaniczne interakcje. Te zaś bardzo często są źródłem nowych inspiracji czy rozwiązywania problemów. Dodatkowo niektórzy przedsiębiorcy obawiają się, że praca zdalna wpłynie na utratę kultury korporacyjnej, a więc osłabienie poczucia wspólnoty i identyfikacji z firmą. Sporo pracodawców ma obawy związane także z bezpieczeństwem danych firmowych, a także zarządzaniem zespołami.
W sytuacji, kiedy część działu pracuje zdalnie część stacjonarnie, a więc hybrydowo, pracodawca lub menadżerowie muszą znaleźć sposób na utrzymanie odpowiedniej dyscypliny i możliwość monitorowania postępu prac, a także działań przeprowadzanych przez pracowników w trybie home office, ale jednocześnie zapewnić im wsparcie. Odnalezienie takiego balansu, może być zwłaszcza początkowej fazie wprowadzania pracy hybrydowej trudne. Dodatkowo pewną wadą tego modelu z punktu widzenia pracowników może być zatarcie granic między obowiązkami zawodowymi a życiem osobistym. Dotyczy to zwłaszcza osób, które wyznaczają sobie elastyczne godziny pracy.
Przeczytaj również: Jak zorganizować sobie pracę zdalną?
Hybrydowy system pracy – dla kogo?
Praca hybrydowa to wygodny model, który jednak nie każda firma może wprowadzić. Dlatego też ten system nie jest dla każdego. Warto zwrócić uwagę na to, że niektóre zawody wymagają tego, aby pracownicy przez cały czas byli na miejscu, ponieważ w przeciwnym wypadku nie są w stanie oni wykonywać swoich obowiązków służbowych. Dotyczy to zwłaszcza zawodów związanych z obsługą maszyn, na przykład linii produkcyjnych, wszelkich stanowisk budowlanych jak murarz, tynkarz, dekarz, pracowników służby zdrowia, a więc lekarzy i pielęgniarek, kasjerów oraz wielu innych osób.
Obecnie jednak ze względu na postęp technologiczny lista zawodów, które nie mogą wykonywać swojej pracy hybrydowo, a więc pracować zdalnie chociaż kilka dni w miesiącu z własnego domu, staje się coraz krótsza. Na przykład dzięki pandemii koronawirusa lekarze poza stacjonarnymi wizytami oferują również telewizyty, które prowadzone są na odległość za pośrednictwem internetu czy telefonu.
Bez wątpienia jednak praca hybrydowa może być dobrym rozwiązaniem dla wszystkich tych osób, które na co dzień lub przynajmniej przez kilka dni w tygodniu pracują z biura. Oznacza to, że wiele zawodów może korzystać z dobrodziejstw pracy hybrydowej. Poza pracownikami branży IT, którzy rozwiązanie to znają ją od wielu lat, obecnie w ten sposób pracują także dziennikarze, marketingowcy, księgowi, tłumacze języków obcych, prawnicy, architekci i wiele innych osób.
Jak napisać wniosek o pracę hybrydową?
Hybrydowy model zatrudnienia może być ustalony między pracownikiem a pracodawcą już podczas przyjmowania kandydata do pracy. Jeżeli jednak nie został on ustalony przy zawieraniu umowy o pracę, może zostać uwzględniony również w trakcie zatrudnienia. W takim wypadku praca zdalna musi być oparta na porozumieniu między pracodawcą i pracownikiem. Podwładny może więc złożyć wniosek w postaci papierowej lub elektronicznej o pracę zdalną, a ze względu na to, że taki dokument nie został przygotowany przez Ministerstwo Pracy, każda osoba musi samodzielnie przygotować własny formularz lub skorzystać z tego, który udostępnia pracodawca. Ważne jest jednak, by w takim dokumencie znalazły się poniższe elementy:
- data rozpoczęcia pracy zdalnej;
- odniesienie do regulaminu wykonywania pracy zdalnej;
- wskazanie miejsca świadczenia pracy zdalnej;
- oświadczenie pracownika o spełnianiu wymogów BHP na stanowisku pracy w miejscu świadczenia pracy zdalnej.
Jeśli wcześniej nie rozmawialiśmy z przełożonym o pracy zdalnej, w takim dokumencie możemy uwzględnić wyłącznie informację o tym, że składamy wniosek na podstawie artykułu 67 (19) par. 2 kp o uzgodnienia dotyczące wykonywania pracy zdalnej.
Pamiętajmy, że taki wniosek nie musi być uwzględniony przez pracodawcę, chyba że pracownik jest w ciąży lub jest rodzicem wychowującym dziecko do ukończenia 4. roku życia bądź też posiadającym zaświadczenie o ciężkim i nieodwracalnym upośledzeniu czy niepełnosprawności. Na pozytywne rozpatrzenie swojej prośby mogą liczyć również pracownicy sprawujący opiekę nad innym członkiem rodziny posiadającym orzeczenie o niepełnosprawności.
W powyższych przypadkach jednak pracodawca może odmówić uwzględnienia wniosku, jeżeli praca hybrydowa nie mogłaby być wykonywana przez pracownika ze względu na rodzaj powierzonych mu obowiązków czy ich organizację. W takim wypadku jest on zobligowany do podania przyczyny odmowy na piśmie w terminie 7 dni roboczych od daty złożenia wniosku.
Praca hybrydowa, która łączy w sobie elementy pracy stacjonarnej i zdalnej, jest elastycznym rozwiązaniem docenianym zarówno przez pracowników, jak i pracodawców. Ten model może zwiększyć kreatywność i wydajność pracowników, a także zmniejszyć wydatki przedsiębiorstwa. Jednak musi być wprowadzony w taki sposób, aby umożliwiał pracownikom zachowanie work-life balance i gwarantował bezpieczeństwo danych przedsiębiorstwa. Mieszany model zatrudnienia, ze względu na swoją specyfikę, nie jest jednak dla wszystkich.
